31 aandachtspunten voor bezoekers met een beperking

Websites kennen we allemaal, maar voor autistische, dove, dyslectische, visueel- of motorisch beperkte bezoekers zijn de spelregels heel anders. In dit artikel leggen we 31 aandachtspunten uit voor deze doelgroepen.

Vier miljoen Nederlanders hebben een beperking. Het merendeel daarvan heeft een sterke behoefte naar de leesbaarheid van een pagina. Dat stelt het maken van content in een heel ander licht. Gelukkig is er overlap in de aandachtspunten voor meerdere beperkingen. Hieronder onze top vijf per beperking gevolgd door een uitleg in detail.

Aandachtspunt Autistisch Motorische beperking Gehoorbeperking Dyslexie Visuele beperking
Leesbaarheid van tekst ++   ++ +++  
Lineaire opbouw van pagina's ++   ++ +++ +++
Duidelijk beschrijven van acties ++     ++ +++
Navigeren met toetsenbord   +++     ++
Kleurgebruik +       +++

Bronnen: UK Home Office, Microsoft | Download bijbehorende posters

Bezoekers binnen het autistisch spectrum

Het belangrijkste aandachtspunt voor bezoekers binnen het autistisch spectrum heeft te maken met de tekstuele inhoud van de pagina, maar let ook op het kleurgebruik en de vormgeving. De tips hieronder zijn erg bevordelijk voor de leesbaarheid van en een tekst en zullen elke bezoeker helpen een tekst te begrijpen. 

  • Denk aan eenvoudig taalgebruik in plaats van figuurlijk taalgebruik, jargon en spreekwoorden.
  • Gebruik eenvoudige zinnen en opsommingen om tekst duidelijk te structureren. Vermijd grote stukken tekst.
  • Acties zoals knoppen en links moeten duidelijk beschreven zijn. Ga voor "Bestand toevoegen" in plaats van "Klik hier".
  • Gebruik zachte kleuren. Denk daarbij aan zachte kleuren met weinig contrast ten opzichte van elkaar. Let op: Wil je ook voldoen aan de drempelvrij/wcag2.0-richtlijnen dan blijven er alleen vrij sobere kleuren over. 
  • Kies voor consistentie en eenvoud als je autistische bezoekers wilt aanspreken. Voer je ontwerp consistent door over meerdere paginatypen en zorg dat een pagina niet te druk wordt. 

Bezoekers met een fysieke of motorische beperking

Als je een motorische of fysieke beperking hebt, kan controle over je invoerapparaat (muis, toetsenbord, etc.) lastig zijn. Gelukkig is er in de techniek veel mogelijk om deze bezoekers te helpen. Deze zijn veelal in de opbouw van een pagina te vinden. 

  • Als iemand moet klikken, zorg dan dat dat niet heel precies hoeft. Denk daarbij aan knoppen en links, maar ook aan selectievelden. Als het gebied om te klikken groter is, kun je met minder controle over je invoerapparaat toch verder.
  • Zet invoervelden niet te dicht op elkaar, maar laat ruimte zodat iemand altijd het gewenste veld selecteert. 
  • Vrijwel elke applicatie is te navigeren met de tab-toets van het toetsenbord. Deze functie is onmisbaar voor veel mensen met een beperking. De toets navigeert van veld naar veld en het is dus noodzakelijk dat dat op een logische manier gebeurt. 
  • Met een mobielvriendelijk (responsive) ontwerp sla je twee vliegen in een klap; Omdat er in het ontwerp vanuit wordt gegaan dat iemand met zijn vinger navigeert, zijn knoppen groter. Dit helpt tegelijkertijd een bezoeker met een fysieke of motorische beperking. 
  • Zet technische maatregelen in om acties automatisch te doen. Denk hierbij aan het opzoeken van een adres aan de hand van de postcode, in plaats van veel velden.
  • Help als er iets fout gaat op de website. Zorg voor lange sessieduur bij een login en onthoud ingevulde formulierinformatie

Dove of slechthorende bezoekers

We gaan ervan uit dat een dove of slechthorende bezoeker kan lezen, maar we moeten alsnog letten op de opbouw van tekst. Spreektaal is lastiger te volgen voor iemand die doof of slechthorend is.

  • Gebruik eenvoudig taalgebruik in plaats van figuurlijk taalgebruik, jargon en spreekwoorden.
  • Zorg voor ondertiteling bij video's. Hoe belangrijker de video is om de inhoud van de pagina te begrijpen, hoe belangrijker het is om hier goede ondertiteling bij te hebben.
  • Om de leesbaarheid te verhogen is een lineaire opbouw van de pagina beter dan een complexe opbouw van de pagina's en menu's. 
  • Groepeer informatie met subkoppen, afbeeldingen, opsommingen en video in plaats van grote stukken tekst.
  • Denk aan de contactmogelijkheden; een dove of slechthorende zal niet of moeilijk kunnen bellen. Biedt dus andere contactopties zoals een e-mailadres, contactformulier of chat. Sommige websites maken het ook mogelijk om een tolk aan te vragen. 

Bezoekers met dyslexie

Bezoekers met dyslexie hebben behoefte aan leesbaarheid en consistentie. Met de volgende aandachtspunten help je iemand met dyslexie verder:

  • Gebruik afbeeldingen, diagrammen, video en audio om tekst te ondersteunen in plaats van grote stukken tekst
  • Hou een consistente opmaak aan voor tekst. Links uitlijnen van tekst helpt hierbij, net als het kort en simpel houden. Vermijd tekst die uit hoofdletters bestaat, cursieve of onderstreepte tekst. 
  • Vermijd velden die een correcte spelling vereisen, zoals zoeken op de website. Bied hiervoor suggesties.
  • Bied een optie om het contrast van de website te veranderen zodat het beter leesbaar wordt.
  • Vermijd teveel en drukke informatie op een pagina

Bezoekers met een visuele beperking

Bezoekers met een visuele beperking hebben veel baat bij de opbouw van een pagina. Het gaat niet alleen om blinde bezoekers, maar ook bezoekers die slechtziend zijn.

  • Zorg voor voldoende contrast tussen tekst en de achtergrond. 
  • Zet zoveel mogelijk informatie in de webpagina zelf en zorg dat een bezoeker geen bestanden hoeft te downloaden om de inhoud te begrijpen
  • Zet kleuren doelbewust in. Gebruik ze om een bepaalde actie of melding duidelijk te maken en voer dat consistent door. 
  • Als een pagina wordt ingezoomd, blijft deze het best leesbaar bij een lineaire opbouw van de pagina. Staan er allerlei blokken naast elkaar, dan is het zowel in techniek als content lastig om het begrijpelijk te houden voor een bezoeker.
  • Formulieren moeten samenhangend zijn. Dat betekent dat invoervelden en knoppen niet over een pagina verspreid zijn. 

Extra: screenreaders

Een screenreader kan de informatie op het scherm voorlezen en wordt veel gebruikt door bezoekers met een visuele beperking. Daarvoor is het belangrijk dat de pagina logisch is opgebouwd. Volg hiervoor de volgende aandachtspunten:

  • Zorg voor alternatieve teksten (alt-tags) bij afbeeldingen.
  • Een screenreader leest voor in dezelfde volgorde als de pagina-opbouw in de code. Deze opbouw moet dus logisch zijn en overeenkomen met hoe een bezoeker zonder beperking deze zou lezen. 
  • De HTML-elementen die beschikbaar zijn moeten gebruikt worden. Dat betekent dat er HTML-elementen voor koppen (<h1>, <h2>, etc.) gebruikt worden in plaats van alleen opmaak. Dit geldt ook voor navigatie, formulieren, labels, etc.
  • Menu's, links, knoppen en formulieren moeten te navigeren zijn met een toetsenbord. Zo kan iemand zonder muis de website bedienen. 
  • Gebruik beschrijvende teksten voor links. Bijvoorbeeld "Neem contact op" in plaats van "Klik hier"
Waar je privacystatement volgens de AVG aan moet voldoen Van drukwerk naar digitaal